It looks like you are using an older version of Internet Explorer which is not supported. We advise that you update your browser to the latest version of Microsoft Edge, or consider using other browsers such as Chrome, Firefox or Safari.

30-03-2021 19:17

Ból nogi w biodrze to zjawisko o szerokiej i niejednoznacznej etiologii. Dolegliwość może wynikać zarówno ze zmian zwyrodnieniowych i zapalnych stawu, jak i przeciążeń kręgosłupa lędźwiowego czy chorób natury ginekologicznej, dlatego nie należy jej lekceważyć.

Bóle w biodrze mogą pojawić się niespodziewanie lub stopniowo narastać, promieniować do uda bądź dokuczać miejscowo. W zależności od przyczyn zarówno ich charakter, jak i metody leczenia będą różne. Czasem wystarczy odpoczynek, innym razem zaś lekarz może zadecydować o włączeniu leczenia farmakologicznego lub operacyjnego.

Przyczyny bólu w biodrze

Jest wiele przyczyn bólu w biodrze. Jednym z najczęstszych powodów są zmiany zwyrodnieniowe stawu. Koksartroza polega na postępującej degradacji chrząstki stawowej, w efekcie czego dochodzi do zmian strukturalnych i deformacji stawu. Poza dolegliwościami nasilającymi się podczas chodzenia czy siedzenia mogą pojawić się: ból w biodrze i pachwinie promieniujący nawet w kierunku kolana, sztywność poranna i ograniczenie ruchomości biodra. Zaburzenie mechaniki chodu powoduje utykanie, a nawet słyszalne trzaski podczas próby unoszenia nogi. Ból w biodrze tego typu pojawia się głównie u seniorów, jednak tempo tworzenia się zmian zwyrodnieniowych warunkują także rozległe urazy kończyny dolnej, np. złamania lub zwichnięcia, mikrouszkodzenia spotykane najczęściej u sportowców, nabyte i wrodzone deformacje lub wady stawu (m.in. dysplazja stawu biodrowego), a także choroby stawów (m.in. reumatoidalne zapalenie stawów - RZS)1.

Ból w okolicy biodra mogą również wywołać miejscowe procesy zapalne. Jednym z częściej spotykanych jest zapalenie kaletki krętarza większego kości udowej, stanowiące efekt długotrwałego i nadmiernego obciążania stawu biodrowego. W przebiegu zjawiska pojawia się ból po prawej stronie zewnętrznej części stawu lub na bocznej powierzchni nogi lewej, sztywność po długim bezruchu, a także dyskomfort podczas leżenia na zajętym boku, wstawania z krzesła czy wchodzenia po schodach2

Szczególnie uciążliwy jest ból biodra promieniujący do kolana, czasem nawet do kostek, powstały w wyniku ataku lumbago i rwy kulszowej. W zależności od stopnia i wysokości ucisku korzeni nerwowych w okolicy krzyżowej kręgosłupa można doświadczyć także trudności w chodzeniu i zaburzeń kontroli mikcji i defekacji.

Migrenowe bóle głowy
Ból w biodrze

Inne przyczyny bólu biodra

Ból w biodrze nie zawsze musi być konsekwencją procesów chorobowych. Kiedy wykluczy się zmiany zwyrodnieniowe, procesy zapalne czy infekcje biodra lub też nieprawidłowości związane z kręgosłupem lędźwiowo-krzyżowym, można rozważyć przyczyny zewnętrzne. 

Jedną z bardziej powszechnych jest ból biodra po bieganiu. Przekroczenie możliwości adaptacyjnych aparatu ruchu zbyt intensywnym treningiem sprzyja zmęczeniu i przeciążeniu układu kostno-stawowego i mięśniowego. Dotyczy to zarówno wytrwałych zawodników, jak i amatorów sportów, którzy podjęli aktywność bez odpowiedniego przygotowania. Niedostosowanie charakteru dyscypliny do kondycji i sprawności fizycznej może wywołać nie tylko ból w okolicy biodra, ale także skończyć się kontuzją stawu3

Ból w biodrze to częsta przypadłość kobiet będących w III trymestrze ciąży. Za pojawienie się dolegliwości odpowiada m.in.: 

  • relaksyna (enzym działający rozluźniająco na spojenie łonowe i więzadła macicy), 
  • płód napierający na okoliczne narządy i miednicę, 
  • przyrost masy ciała, 
  • zmiana środka ciężkości, 
  • hiperlordoza. 

W ciąży nasila się ból w biodrze po dłuższym siedzeniu, a także w nocy. Nierzadko pojawia się dopiero po porodzie. Ból nogi w biodrze może być również uwarunkowany typem budowy miednicy i zaburzeniami rozwojowymi stawu. Wszelkie anatomiczne nieprawidłowości sprzyjają upośledzeniu biomechaniki biodra i przeciążeniom statyczno-dynamicznym obręczy biodrowej. Przyczyn bólu biodra można doszukiwać się też w czynnikach psychicznych3. Dolegliwości mogą np. stanowić powikłanie działające na zasadzie bólu fantomowego po przebytych urazach i wyleczonych chorobach.

Jak leczyć ból w biodrze?

Bez względu na etiologię bólu w biodrze rehabilitację warto rozpocząć od odpoczynku (by odciążyć nogę). W tym celu najlepiej unikać ruchów nasilających ból, często zmieniać pozycję i kłaść się na zdrowym boku z poduszką lub zwiniętym kocem między kolanami. Leczenie przewiduje także farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną. Nierzadko w zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowym na ból w biodrze wskazane są maści do stosowania miejscowego oraz zastrzyki z glikokortykosteroidami lub kwasem hialuronowym. Niezbędna może okazać się też endoprotezoplastyka, czyli operacja wymiany części lub całości stawu na sztuczny. O wyborze leczenia oraz stosowanej terapii, w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawu, decyduje lekarz.

Uzupełnieniem terapii bólu i jednocześnie profilaktyką jest dieta bogata w wapń, białko i witaminę D, a także aktywność fizyczna redukująca masę ciała i poprawiająca ogólną sprawność oraz gęstość i wytrzymałość kości. Dyscyplinami korzystnie wpływającymi na kondycję stawów biodrowych i całego ciała są m.in. pływanie, aqua aerobik, jazda na rowerze oraz spacery. Warto również wykonywać ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie brzucha, grzbietu, nóg i pośladków, jak unoszenie bioder, skręty bioder czy rowerek w leżeniu tyłem4

W przypadku  bólu nogi w biodrze, w niektórych przypadkach wskazane może być zastosowanie wkładek ortopedycznych, które przywracają  prawidłowe ustawienie stopy, wyrównują różnicę długości nóg czy korygują wadę postawy dotycząca kończyn dolnych.

Bibliografia:

1. Brotzman S. B., Rehabilitacja ortopedyczna, wyd. I, Urban & Partner, Wrocław 2007.
2. Coote A., Ortopedia i traumatologia, wyd. I, Urban & Partner, Wrocław 2007.
3. Lewandowski B., Biodro - przyczyny najczęstszych dolegliwości, „Nowa Medycyna”, 115 (2/2002).
4. Rakowski B., Kręgosłup w stresie, Gdańskie Wydawnictwo psychologiczne, Gdańsk 1998.

Curated Tags

Przeczytaj również

Najczęstsze pytania

Zobacz także