It looks like you are using an older version of Internet Explorer which is not supported. We advise that you update your browser to the latest version of Microsoft Edge, or consider using other browsers such as Chrome, Firefox or Safari.

31-08-2021 18:26

Spuchnięcie kolana to symptom o wielu potencjalnych przyczynach. Obrzęki mogą być efektem urazów i kontuzji nogi, zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego bądź stanowią powikłania pozabiegowe. Dolegliwości nierzadko towarzyszą dodatkowe objawy, takie jak ból, ograniczenie ruchomości i ocieplenie skóry.

Spuchnięte kolano wymaga leczenia. Odpowiednie postępowanie łagodzi przebieg dolegliwości, poprawia motorykę stawu i zapobiega dalszym uszkodzeniom struktur aparatu ruchu.

Spuchnięte kolano – przyczyny bezpośrednie

Spuchnięte kolano to powszechny, ale mało charakterystyczny i niejednoznaczny objaw. Może pojawić się zarówno po kontuzji lub uderzeniu, ale też niespodziewanie - bez konkretnego znanego powodu. Spuchnięte kolana najczęściej występują w towarzystwie dodatkowych dolegliwości, takich jak ból i ocieplenie skóry. Powodują także ograniczenie ruchomości, miejscową sztywność i zniekształcenie chodu. Ze względu na szerokie spektrum przyczyn obrzęk kolana można różnicować pod kątem okoliczności pojawienia się objawów, stanu zdrowia, a także wieku.

Spuchnięcie nogi nad kolanem, w okolicy centralnej czy dookoła stawu najczęściej ma podłoże mechaniczne i związane jest z urazem struktur aparatu ruchu, bądź z ich przeciążeniem i nadwyrężeniem. Do kontuzji elementów tworzących staw może dojść nie tylko podczas treningu sportowego i pracy fizycznej, ale też w czasie codziennych czynności domowych i rekreacyjnych. Szczególnie forsowne dla kolan są biegi długodystansowe po twardym i nierównym podłożu, np. po asfalcie, pokonywanie dużej różnicy wzniesień oraz podnoszenie ciężkich przedmiotów. Spuchnięta noga w kolanie nierzadko stanowi efekt braku rozgrzewki, niewłaściwej techniki biegu, wspinania się czy innej aktywności intensywnie angażującej staw, a także anatomicznych anomalii stawu i wad postawy dotyczących kończyn dolnych. Równie często spuchnięte kolano może pojawić się po upadku i stłuczeniu, a w zależności od siły uderzenia obrzęk ma różne nasilenie i dodatkowe objawy, stąd konieczna jest konsultacja ze specjalistą w celu poszerzenia diagnostyki i dobrania właściwego sposobu leczenia. Często jest to również reakcja po operacji stawu. Opuchnięte kolano po artroskopii to fizjologiczna odpowiedź na ingerencję chirurgiczną1.

Opuchnięte kolano infografika

Spuchnięte, bolące kolana – przyczyny niezwiązane z urazem

Spuchnięte kolano po przemęczeniu może niepokoić znacznie mniej niż dolegliwości i zniekształcenie stawu pojawiające się bez konkretnej przyczyny. Wówczas można domniemywać różnych chorób. Ból i spuchnięte kolano to charakterystyczne objawy zmian zwyrodnieniowych, których istotą jest postępująca degeneracja chrząstki stawowej. W efekcie dochodzi do stopniowego ścierania się jej powierzchni i ubytków masy, a także do odsłonięcia nasad kości i wytworzenia osteofitów (czyli zmian określanych jako tzw. dzioby lub narośla kostne, które są wynikiem miejscowej nabudowy tkanki kostnej). Opuchnięcie kolana, trudności w chodzeniu i dyskomfort w spoczynku świadczą o zaawansowanej chorobie, ponieważ w początkowym jej okresie zmiany zwyrodnieniowe nie powodują dolegliwości2

Bolące, opuchnięte kolano może być spowodowane torbielą Bakera, czyli zmianą w okolicy dołu podkolanowego, mającą kształt wyczuwalnego pod skórą guza o zmiennej twardości. Powstaje ona pod wpływem pracy stawu wypełnionego płynem stawowym1. Przyczyn zaburzenia jest wiele. Najczęściej sprzyjają mu urazy, stany zapalne, przeciążenia i choroby o podłożu reumatycznym.

Spuchnięte kolano i ból mogą być objawem choroby Osgood-Schlattera, zwanej jałową martwicą kości piszczelowej. Zaburzenie rozwija się u osób w wieku 8–15 lat, które prowadzą sportowy, bardzo aktywny tryb życia i przechodzą dodatkowo okres gwałtownego wzrostu. Istotą zaburzenia jest przewlekły stan zapalny w okolicy przyczepu więzadła rzepki, czyli u jej podstawy, na skutek nadmiernej trakcji ścięgien mięśnia czworogłowego uda, który stanowi główny aparat wyprostny kolana3. Dolegliwości mają tendencję do nasilania się podczas ćwiczeń o dużym obciążeniu nóg, jak bieganie i skakanie. Opuchnięte kolano nie tylko boli, ale też powoduje utykanie, nadwrażliwość na dotyk i zwiększone, miejscowe ocieplenie skóry.

Jeśli występują niepokojące objawy, konieczna jest konsultacja ze specjalistą w celu dokładnej diagnostyki i doboru właściwego leczenia.

Spuchnięte kolano – domowe sposoby

Spuchnięte kolano wymaga leczenia. Odpowiednie postępowanie łagodzi przebieg dolegliwości, poprawia motorykę stawu i zapobiega postępowi uszkodzeń struktur aparatu ruchu. Bez względu na przyczyny, można stosować kilka domowych metod terapeutycznych. Na opuchnięte kolano w ostrym stanie pourazowym korzystnie działa zimny, miejscowy kompres żelowy lub z użyciem wilgotnej gazy bądź ręcznika, nakładany na 15–20 minut 2–3 razy w ciągu dnia. Można również wykonywać delikatne masaże kostkami lodu.

Ważne jest usztywnienie stawu i odpoczynek, zwłaszcza od czynności związanych z eksploatacją kończyn dolnych, nawet o lekkiej intensywności. Podczas odpoczynku dobrze jest unieść kolano powyżej poziomu miednicy. W tym celu można podeprzeć nogę krzesłem lub pufą w trakcie siedzenia. Leżąc, warto podłożyć poduszkę lub zwinięty koc pod kostki i staw kolanowy. Uzupełnieniem domowego leczenia opuchniętych kolan, zwłaszcza na tle chorobowym, może być odpowiednio zbilansowana dieta, bogata w nasycone kwasy tłuszczowe omega-3, witaminy C, E i A, kolagen, aminokwasy, mikroelementy oraz wodę2.

KETO/060/05-2021

Bibliografia:

1. Gaździk T., Ortopedia i traumatologia, PZWL, Warszawa 2010.
2. Majdan M., Choroba zwyrodnieniowa stawów, PZWL, Warszawa 2019.
3. Kruczyński J., Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja, PZWL, Warszawa 2019.

Curated Tags

Przeczytaj również

Najczęstsze pytania

Zobacz także